گزارش بازدید از نمایشگاه کشاورزی گروتک آنتالیا

 

نویسنده : آقای ایوب قربانی دهکردی ، دانشجوی دکتری باغبانی ، مسئول بوستان پیگیر

نمایشگاه کشاورزی آنتالیا:

در شمال غربی کشورمان ایران همسایه­ای وجود دارد که این روزها نام آن را در زمینه ­های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در رسانه­ ها زیاد می­شنویم.

ترکیه، کشور 82 میلیون نفری (طبق سرشماری سال 2018)، این همسایه قدیمی ایران که در بسیاری از حوزه­ های اقتصادی در حال پیشرفت می­باشد. توریسم، کشاورزی و صنعت

از جمله بسترهای تحولات اقتصادی این کشور از حدود 20 سال گذشته تا به حال می­ باشند. اگر از نظر سیاسی و رویکردی بخواهیم پیشرفت ترکیه را بررسی کنیم شاید سنگ ­بنای آن

را بتوان خیلی قدیمی­تر دانست ولی در 20 سال گذشته بسیار هدفمندتر بوده است. ترکیه از جمله کشورهای منطقه و دنیا است که در طی سالهای اخیر پیشرفت­های فراوانی در زمینه کشاورزی

داشته و دارد و شاید مهمترین استان کشاورزی آن بخصوص در زمینه گلخانه آنتالیا باشد. بسیاری در ترکیه، آنتالیا را با آلمریای اسپانیا مقایسه می­کنند. این دو منطقه در دو گوشه دنیا

شباهت­ های فراوانی از نظر آب و هوایی دارند و در برنامه­های پیش روی توسعه گلخانه در آنتالیا، مانند آنچه در آلمریا اتفاق افتاده است، برای ترک­ ها مورد نظر است. جالب اینجاست 

که مناطق جلگه و دشت استان گلستان نیز آب و هوای بسیار مشابهی با آنتالیا و آلمریا دارد.

آنچه در ترکیه در زمینه پیشرفت­ های کشاورزی و گلخانه در زمینه­ های تولید بذر، سم، کود، تجهیزات و علم اتفاق افتاد یک برنامه مدون، هدفمند و با مطالعه بود؛ بطوری که در حال حاضر 

شرکت­ های تولید کننده بذر و تجهیزات گلخانه در ترکیه یک رقیب تجاری در منطقه و حتی دنیا شده­ اند. همچنین محصولات ترکیه با استانداردهای بازار هدف تولید و عرضه می­شود.

به بیان دیگر ترک­ها در این سال­ها کشاورزی اقتصادی را بسیار خوب آموختند و علاوه بر افزایش سطح زیرکشت بسیاری از محصولات زراعی-باغی و گلخانه­ای، توانستند با به کارگیری

علم و تکنولوژی روز، با هزینه معقول محصول با کمیت و کیفیت مناسب بدست آورند.

اهمیت اقتصاد کشاورزی برای ترکیه و معرفی خود به عنوان یک کشور مطرح در این حوزه موجب شده است تا نمایشگاه بین­المللی کشاورزی آنتالیا هر ساله برگزار شود و در اکثر شاخه ­های

کشاورزی بسیاری از شرکت­ های مطرح دنیا در این نمایشگاه شرکت کنند؛ نمایشگاهی پُر مخاطب، نوین و با کیفیت خوب، در شهری که امکانات بسیار خوبی برای بازدیدکنندگان راه­ دور دارد.

امسال نیز برای نوزدهمین بار این نمایشگاه (گروتک Growtech) از 27 تا 30 نوامبر 2019 برگزار شد.

غرفه­ های نمایشگاه عمدتا شرکت­های تولید کننده انواع بذر سبزیجات، کود، سم، بستر کشت، ظروف کشت، تجهیزات آبیاری و تغذیه، ادوات کشاورزی، ساخت و تجهیز گلخانه، تجهیزات هواشناسی

کشاورزی، شرکت­های مشاوره­ای، بسته­ بندی محصولات کشاورزی، تجهیزات مانیتورینگ کشاورزی، تولیدکنندگان نهال و نشاء، زنبور عسل و دام بودند. آنچه در نمایشگاه بین­المللی کشاورزی آنتالیا

بیش از نمایشگاه بین­المللی کشاورزی تهران به چشم میخورد تولیدات باکیفیت ترک و حضور پُر رنگ دیگر کشورها بود. دانش، صنعت و دستاوردهایی که همگی بومی شده بودند و تولیدکنندگان

ترک کباده کیفیت و رقابت آن را می­کشیدند و هدفشان برای آینده داشتن سهم قابل توجهی از بازار کشاورزی (در همه شاخه ­ها) اروپا و آسیا بود. البته باید یادآور شد که ترک ­ها از چندین سال پیش

همکاری­ های خود را با برندهای بزرگ دنیا آغاز کردند و با ساخت بستر مناسب، آنها را تشویق به سرمایه ­گذاری در کشورشان کردند و با سیاست ملی گرایی خود دانش تکنیکال آنها را به مرور بدست

آوردند؛ نتیجه تمامی سیاست­ های ترکیه، پیشی گرفتن این کشور از کشاورزی ایران و تصاحب بازارهای چندین ساله ما در منطقه بود.

 

3نمایشگاه کشاورزی بین­ المللی تهران نیز منظری برای بالندگی به صنعتگران و تولیدکنندگان کشاورزی این مرز و بوم بود ولی با این تفاوت که برای مثال برای ترک ­ها ابزار سنجش دقیق تجهیزات گلخانه ­ای

همگی تولید کشورهای آلمان و ایتالیا و در تجهیزات ایرانی همگی ساخت کشور چین بود.

شاید بتوان گفت که در ساخت و تولید تجهیزات و ادوات کشاورزی و گلخانه و همچنین گلخانه­ سازی فاصله چندانی با خوب ­های دنیا نداریم ولی در بهره ­برداری علمی و اقتصادی و جذب دانش تکنیکال در

کشاورزی از همسایه خود ترکیه جا مانده­ ایم.

کشور ما نیز دارای منابع و پتانسیل­ های بسیاری جهت ایجاد یک شکوفایی کشاورزی است؛ جهشی در کشاورزی که بتواند پایدار باشد و مطابق با علم و نیاز دنیا پیش برود چندان دور از دسترس نیست

و تنها نیاز به مدیریت صحیح، مطالعه بنیادی و بدور از شتابزدگی و مدیران و مجریان توانمند دارد. در کشور ما تمامی منابع مورد نیاز کشاورزی حرفه ­ای وجود دارد؛ تنها کافی است دانش بهره ­برداری

صحیح را بدانیم و بیاموزیم.

بازدید از گلخانه ­های آنتالیا:

شاید بسیاری از افراد که از دور وصف کشاورزی ترکیه، پیشرفت و تصاحب بازار کشاورزی منطقه توسط ترکیه و گلخانه­ های آنتالیا را شنیده باشند، در ذهن خود کشاورزی و گلخانه ­داری تمام مکانیزه

را تصور کنند که سراسر ترکیه را فراگرفته است؛ ولی واقعیت چیز دیگری است. در ترکیه نیز مانند کشور ما در برخی از نقاط آن کشاورزی تمام مکانیزه و با سطح تکنولوژی بالا در حال اجرا است 

ولی بقیه گلخانه ­ها که بیش از 90 درصد گلخانه ­ها را تشکیل می­ دهند امکانات بسیار ساده دارند و می­ توان گفت تناسب اقتصادی در آن­ها رعایت شده است. به این معنا که میزان سرمایه­ گذاری با میزان

درآمد و سود متناسب است.

کشاورز ترک به راحتی می­ تواند به کمک سیستم کشاورزی ترکیه نوع محصول را انتخاب کند، آموزش ببیند، مشاوره بگیرد، نهاده با کیفیت و مطمئن دریافت کند و محصول تولید شده استاندارد نهایی را

بفروشد. در چنین سیستمی که از صفر تا صد کشاورز کمترین دغدغه را برای تهیه نهاده و فروش محصول دارد، تمرکز خود را بر بخش تولید می­ گذارد (در ترکیه چنین رویکردی وجود دارد و برای

تحقق کامل آن هر ساله پیشرفت­ های زیادی می­کند). اکثر گلخانه­های آنتالیا امکانات بسیار ساده دارند و هزینه چندانی برای تجهیز گلخانه­ها انجام نشده است، چراکه در جهت هدف کاهش هزینه­ها، متناسب

با فصل (آب و هوا) اقدام به کشت می ­نمایند.

 

44

این که در چه فصلی، چه محصولی، چه رقمی و با چه سطح از مدیریت غذایی، گیاه پزشکی و باغبانی در گلخانه ­ها کشت گردد، همان دانشی است که ترک ­ها در این سال­ ها بسیار خوب آموخته ­اند.

گلخانه­ داران آنتالیا در امکانات بسیار ساده گلخانه­ هایشان، با داشتن رقم مناسب، کود و سم باکیفیت توانسته­ اند محصول با کیفیت تولید نمایند و از نظر اقتصادی میزان سرمایه­ گذاری را با درآمد و سود

متناسب کنند و این یعنی استفاده حداکثری از موهبت آب و هوا در زمان مناسب آن. آنچه ما در ایران شاهد آن هستیم گسترش گلخانه ­ها در تمامی مناطق و اقلیم­ های ایران با کشت و کارهای متنوع

و نبود کارشناسان فنی مسلط و حرف ه­ای و به تعداد کافی در ایران است. معمولا سرمایه ­گذاری­ های میلیاردی برای پروژه­ های گلخانه ­ای انجام می­ پذیرد و گلخانه­ ها تجهیز می­ شوند جهت رویارویی

با انواعناملایمات طبیعی (اقلیمی) و بعد از آن و با استارت تولید و شروع اقساط بانکی، گلخانه ­ها با نفس ­های به شماره افتاده به کار خود ادامه می­ دهند. ایران با داشتن اقلیم­ های مختلف، منابع ارزان

و در دسترس ،پتانسیل صنعتی، کارگری و مهارتی بالا و دسترسی به کشورهای مصرف ­کننده بزرگ در همسایگی و نزدیک خود می ­تواند سهم خود از بازار کشاورزی منطقه را دوباره بدست آورد

و این هدف نیاز بهسیاست ­گذاری، هدفمندسازی و عزم ملی­ گرایی دارد.

45

 

با توجه به برنامه دولت برای افزایش سطح زیرکشت گلخانه­های کشور تا سال 1404 به سطح 48 هزار هکتار، بسیار لازم و ضروری است که دولت علاوه بر کنترل قیمت­ و کیفیت ساخت و تجهیز گلخانه ­ها،

بر تحقیقات و دانش گلخانه بمنظور حمایت فنی و علمی از گلخانه­داران اهتمام داشته باشد. همچنین انتظار می­رود دولت حساسیت بسیار زیادی بر تربیت کارشناسان فنی و حرفه­ای گلخانه (به معنای واقعی کلمه) نشان

دهد تا با این کار علاوه بر اشتغالزایی و حمایت کشاورزان خود از هدر رفتن منابع ملی جلوگیری شود.