آنچه که باید درباره لرزش نور سالن مرغداری بدانید

در مرغداری ها ، لرزش نور سالن ها معمولاً به بحث گذارده می شود اما موضوع چندان روشنی برای آن ها نیست و اکنون هنگام آن است که در این زمینه توضیح روشنی داده شود.

 

 

Shake the poultry salon light2

لرزش نور چیست؟

لرزش نور ، تغییراتی است که در سطح درخشندگی (شدت) نور پیش می آید. این تغییرات در شدت نور، از مقدار نوری که هر لحظه از منبع نور (لامپ) به بیرون می تابد پدید می آید و سرعت کم و زیاد شدن آن به اندازه ای است که چشم انسان نمی تواند آن را احساس کند.

تفاوت میان شدت نور در هر لحظه، فاصله میان بیشترین سطح تابش و با کمترین سطح تابش نور، از منبع نور است. این تفاوت را نوسان شدت نور از اوج تابش به پایینترین سطح تابش ( روی موج تابش نور ) نیز می نامند (Peak-to-peak amplitude ) هرچه تفاوت میان اوج موج تابش با پایینترین سطح موج تابش بیشتر باشد لرزش نور بالاتر خواهد بود. اگر تفاوتی میان اوج و پایینترین سطح موج تابش وجود نداشته باشد، نوری که از منبع تابیده می شود بدون لرزش خواهد بود و همواره شدت تابش نور یکسان می ماند.

اگر تفاوت میان شدت و ضعف تابش نور به اندازهای باشد که چشم انسان بتواند آن را احساس کند ، آن را چشمک زدن می گویند، اما لرزش سریع نور را چشم انسان حس نمیکند. این در حالی است که مرغ ها می توانند لرزش سریع نور را احساس کنند.

لرزش سریع نور را چشم انسان حس نمی کند. این در حالی است که مرغ ها می توانند لرزش سریع نور را احساس کنند.

تکرار تغییر تابش نور از شدت به ضعف، و بازگشت به شدت، می تواند متفاوت باشد. این تکرار تغییر تاب را با واحد هرتز ( Hertz ) مشخص می کند.

Hertz: تعداد پایین و بالا رفتن شدت تابش نور در هر ثانیه است .

هنگامی که تغییر شدت تابش، میان بالاترین سطح و پایینترین سطح سریع تر انجام می گیرد، مرغ ها لرزش نور را کمتر احساس می کنند اگر تکرار تغییر تابش در هر ثانیه به 100 % برسد مرغ ها نیز آن را احساس نخواهند کرد که آن را نور بدون لرزشFlicker-Free می گویند  .

شکل (1) نشان دهنده نور با لرزش و نور بدون لرزش است .

 

Shake the poultry salon light

تأثیر لرزش نور روی مرغها

مرغ ها، به نور بسیار حساس هستند. به همین سبب لرزش نور در آنها استرس پدید می آورد. ریشه این حساسیت به دورانی برمی گردد که مرغ ها آزادانه در طبیعت و در جنگل زندگی می کردند و در خطر حمله دیگر جانوران قرار داشتند. آن ها می باید همواره مواظب حمله دیگران باشند و پیرامون خود را نگاه کنند. گمان می رود که لامپ هایی که نور آنها لرزش دارد این احساس را به مرغ ها می دهد که پیرامون آن ها جانوری در حال گردش است و در خطر حمله آن جانور هستند. این احساس که به طور طبیعی به مرغ ها دست می دهد یک تهدید بالقوه به شمار می رود، در حالی که در سالن مرغداری چنین تهدیدی برای آن ها وجود ندارد . این تهدید احتمالی دائمی، سطح استرس مرغ ها را بالا می برد . استرس برخاسته از لرزش تابش نور برای هر نوع از نژاد مرغ ها متفاوت است، اما به هر روی، بر عملکرد و آسایش آن ها تأثیر منفی می گذارد .

مرغ های گوشتی

لرزش تابش نور میتواند منبع استرس عمده مرغ های گوشتی باشد، که سبب ناراحتی آن ها می شود و در یک جا گرد هم می آیند و به هم میچسبند، که سبب خیس شدن بستر، زخم پا و تاول سینه آن ها می شود، و تلفات نیز بالا میرود . از آنجا که همه جوجه ها و مرغ ها یکسان به استرس پاسخ نمی دهند ، چنین وضعی سبب از میان رفتن یکدستگی گله نیز می شود، و روی عملکرد کل مرغداری تأثیر منفی میگذارد. همین استرس، روی مقدار خوراکی که مرغ ها می خورند، و روی انرژی که برای متابولیز خوراک مصرف می کنند اثر می گذارد که پیامد آن بالا رفتن ضریب تبدیل خوراک و کاهش تولید است .

 

مرغ های تخمگذار

لرزش تابش نور برای مرغ های تخمگذار هم می تواند سرچشمه عمده استرس باشد، که سبب افزایش سطح اضطراب آن ها میشود. اضطراب، مرغ ها را به نوک زدن به یکدیگر وامیدارد و احتمال اینکه همدیگر را زخمی کنند پیش می آید. مرغ های مضطرب نیز گردهم می آیند و به هم می چسبند و تلفات بالا می رود.

استرس لرزش تابش نور سبب کمتر خوردن مرغ ها میشود و تخمگذاری آن ها را کاهش می دهد ، ضریب تبدیل خوراک نیز بالاتر می رود.

 

 

Shake the poultry salon light3

مرغهای مادر و اجداد

استرس لرزش تابش نور روی مرغ های مادر و اجداد نیز همان اثرات منفی را که درباره مرغ های تخمگذار گفتیم برجای می گذارد.

نتیجه گیری

لرزش نور، تغییر سریع تابش نور از منبع تابش (لامپ) است. تکرار تغییر تابش نور در هر ثانیه نیز اهمیت دارد. هر چه تغییر تابش در یک ثانیه بیشتر باشد، لرزش نور کمتر احساس می شود. جایی که تغییر تابش قابل احساس نباشد آن را نور بدون لرزش free flicker می گویند.

اندازه مشخصی برای سطح مناسب لرزش تابش نور، و برای تعداد تکرار آن معین نشده است. بنابراین مهم است که در سالن های مرغداری از لامپ هایی استفاده شود که مرغ ها لرزش تابش نور آنها را احساس نکنند.

 

منبع : شرکت نیکوتک ( برگرفته از :  مجله مرغداری 2019 - International Poultry Production )