درباره مسئولیت اجتماعی شرکت ها

مدت زمان مطالعه : حدود 15 دقیقه 

Corporate Social Responsibility (CSR)

مسئولیت اجتماعی بنگاهی یا شرکتی، مفهومی است که طی آن یک بنگاه اقتصادی به مواردی فراتر از افزایش سود و انباشت حداکثری منابع توجه می کند. مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی جزء مفاهیمی است که در نسبت مستقیم با مفاهیم توسعه پایدار قرار دارد و قرار است به صاحبان کسب ‌و‌ کارها یادآوری کند که تحقق اهداف توسعه پایدار در گرو رفتار مسئولانه آنهاست. به عبارت دیگر طبق مدل آرچی کارول، یک بنگاه اقتصادی طی چهار مرحله از سطح سودآوری به سطح حقوقی و اخلاقی و در نهایت به سطح شهروند خوب رسیده و مسئولانه برای رشد و ارتقای مناطق پیرامونی خود فعالیت می کند.

image

  • مقوله مسئولیت اجتماعی شرکت ها (Corporate Social Responsibility) که به اختصار CSR نامیده  می شود، تلاش دارد تا این مفهوم مهم و بنیادین را توسعه دهد که تنها خریداران نهایی کالا و خدمات نیستند که از خرید آن، سود یا ضرر می کنند و به همین خاطر، بحث محیط زیست و جامعه نیز به میان کشیده می شود. در واقع بحث CSR به طور کلی به این مساله توجه دارد که چقدر فعالیت های تولیدی یا خدماتی بنگاه های اقتصادی، حامی محیط زیست، حامی جامعه، حامی اقتصاد پایدار، حامی حقوق برابر کارگران، حامی حقوق انسان ها و حیوانات است.
  • معمولا شرکت های بزرگ چند ملیتی، سالانه گزارش مسئولیت اجتماعی (CSR Annual Report) را منتشر می کنند تا به مخاطبان خود (اعم از سهامداران یا ذی نفعان) اعلام کنند که فعالیت یکسال اخیر آنها، تا چه اندازه محیط زیست و استانداردهای زیست محیطی و اجتماعی را حمایت کرده و محصول نهایی آنها، عاملی تخریبی برای آینده بشریت نبوده است. کارشناسان بر این باورند که شرکت ها برای اینکه در کســب و کار خود موفق باشند باید مسئولیت خود را در قبال جامعه و تمام کسانی که تحت تأثیر فعالیت های سازمان قرار می گیرند رعایت کنند.
  • با این حال، باید توجه داشت که یک شرکت، زمانی به تعهد اجتماعی خود عمل می کند که مســئولیت های قانونی و اقتصادی خود را نیز اجرا کند. به عبارت دیگر، شرکت به حداقل مسئولیتی که قانون از آن خواسته، عمل می کند.
  • مســئولیت اجتماعی، یک چارچوب مدیریت اخلاقی را در شرکت و بنگاه اضافه می کند که براساس آن، شرکت ها به فعالیت هایی اقدام می کنند که وضع جامعه را بهتر کند و از انجام کارهایی که باعث بدتر شــدن و وخیم شدن وضعیت جامعه می شــود نیز پرهیز کنند.
  • CSR در واقع معتقد است که دوران نگاه کردن تک بعدی به تراز نامه مالی شرکت ها که تنها سود خالص و نهایی را ملاک موفقیت و ارزندگی و اعتبار شرکت در میان رقبا می دانیم، گذشته است. به همین خاطر است که نگاه  CSRبه مقوله کسب و کار و تراز نامه مالی شرکت ها، به جای نگاه سنتی تک بعدی (Single Bottom Line)، نگاهی ۳ بعدی (Triple Bottomed Line)  است (اصطلاحا 3P)، یعنی هم سود (PROFIT)  هم جامعه (PEOPLE) هم محیط زیست (PLANET) در تراز نامه مالی شرکت ها و مجموعه رفتارهای اقتصادی بنگاه ها باید دیده شود و لحاظ گردد.  بنابراین مسئولیت اجتماعی به مجموعه اقدامات داوطلبانه ای گفته می شود که یک کسب و کار در سه حوزه اجتماعی، اقتصادی و محیط زیست در پیش می گیرد تا به توسعه پایدار کمک کند.

image
image

 

یعنی شرکت هایی که خود را حامی توسعه پایدار و مسئولیت های اجتماعی می دانند، باید سودی را ارائه کنند که در آن، ملاحظات جامعه و محیط زیست هم رعایت شده باشد. یعنی اگر سود شرکت بخاطر به کارگیری روش های جایگزینی برای مصرف کمتر بنزین، گازوئیل، کاغذ، برق و … کاهش یافته است، این مقوله در تراز نامه ها قید و اعلام شود. در واقع اعلام شود که اگر شرکت امسال سود کمتری کرده است، بخاطر حمایت بیشتر از محیط زیست و حقوق جامعه و شهروندان بوده است.

  • مجله معروف فوربس، شرکت ها را از نظر CRSرتبه بندی کرده است. بر این اساس ،گوگل، همچنان در صدر دنیای CSR قرار دارد و به مواردی مانند کمک مالی و علمی به مدارس، کمک های خیریه، پاک ســازی و تفکیک زباله ها، کاهش مصرف کاغذ، حمایت از شرکت های کوچک، کاهش مسائل زیست محیطی و … توجه بسیاری نشان داده است.
  • بنابراین مسئولیت اجتماعی شرکت ها، روشی است که کمپانی ها به کار می گیرند تا علاوه بر اینکه برای خودشان سودآوری کنند، برای محیط نیز مفید باشند. بر همین اساس، برای مدیران امروز دیگر کافی نیست که وظایفی چون برنامه ریزی، سازماندهی و کنترل را انجام دهند و خود را اثربخش بنامند، بلکه پاسخ گویی به نیازهای جامعه و خواست شهروندان و مشتریان داخلی و خارجی، از زمره وظایف با اهمیت تر آنان محسوب می شود.

 

مسئ‍‍‍ولیت اجتماعی در شرکت پیگیر

شرکت پیگیر در سال 1355 توسط بخش خصوصی تاسيس شده که در فازهای اولیه شامل واحدهای پرورش مرغ مادر و تولید جوجه یکروزه بود، ولی اكنون این شرکت بعنوان اولین و کاملترین زنجیره تولید گوشت مرغ خصوصی درکشور مطرح  می باشد که تمامی زنجیره تولید را تحت مدیریتی یکپارچه سازماندهی وکنترل می نماید.

نیروي انساني شاغل در اين شركت  با احتساب واحدهای اقماری بالغ بر 850 نفر مي باشد و واحدهاي توليدي و مشارکتی شركت در استان گلستان در محدوده ای به مساحت 2500 كيلومترمربع واقع مي باشند.

این شرکت در طول 45 سال توانسته به تمامی ذینفعان خود ثابت نماید که هیچگاه به دنبال منافع گذرا و لحظه ای نبوده و از هیچ تلاشی برای ارتقا همگون منابع انسانی خود و سایر ذینفعان دریغ نورزیده و نخواهد ورزید و تولید محصول سالم و با کیفیت در کنار حداقل آسیب رسانی به محیط زیست و منابع دراختیار برای نیل به توسعه پایدار از اولویت های این شرکت بوده و هست .

image

  • البته در سال های اخیر توسط برخی اندیشمندان این طرح بشکل ذیل اصلاح شده و با این استدلال که اقتصاد، بخشی جدایی ناپذیر از جامعه و جامعه، جزیی از محیط زیست است وبعبارتی اجرای هر طرح و پروژه ای در هر واحد تولیدی اثرات و تبعات خود را بروی جامعه و محیط زیست خواهد گذاشت و به واقع اقتصاد و اجتماع و محیط زیست را نمی توان به شکل دایره هایی که دارای فصل مشترک هستند،تصور کرد.

image

برخی از حوزه های فعالیت شرکت درخصوص مسئولیت های اجتماعی

  • فعالیت های زیست محیطی :مدیریت پسماند، کاهش آلایندگی زیست محیطی، بهینه سازی مصرف انرژی، کاهش مصرف کاغذ، کاهش سوخت های فسیلی و … در فعالیت های روزانه و هفتگی، از برنامه های شرکت ما می باشد.
  • فعالیت های خیرخواهانه: ما بصورت مستقیم و غیر مستقیم در فعالیت های نیکوکاری مشارکت می کنیم.
  • فعالیت های آموزشی و پژوهشی:  ما آموزش و باز آموزی مدیران و کارکنان خود را در دستور کار قرار داده و از فعالیت های پژوهشی، چاپ کتاب و پایان نامه ها حمایت می کنیم.
  • فعالیت های فرهنگی و هنری :حمایت از فعالیت های فرهنگی و هنری، از دیگر اقدامات ما در حوزه مسئولیت های اجتماعی است.
  • فعالیت های ورزشی :در طی سالیان متمادی، ما از فعالیت های ورزشی مختلف حمایت کرده ایم.

سایر ابعاد مسئولیت اجتماعی شرکت :

image

در راستای نیل به این اهداف، شرکت پیگیر از سال 1395 از مدل توسعه پایدار شرکت سامسونگ بهره می گیرد.

مدل توسعه پایدار شرکت سامسونگ

image

مدل توسعه پایدار شرکت پیگیر

image

نمونه هایی از اقدامات شرکت پیگیر در راستای مسئولیت های اجتماعی

در واحد کشتارگاه صنعتی طیور

واحد کشتارگاه صنعتی طیور از زیر مجموعه های شرکت مادر بوده و نقش لکوموتیو کل زنجیره را بازی می کند و زحمات همگان در این واحد نمود پیدا می نماید. با هدف گذاری صحیحی که از پنج سال پیش آغاز شد، در سال 92 این واحد توانست 97% نیاز مرغ زنده خود را از درون زنجیره و با کیفیت دلخواه تهیه نماید و جایگاه خود را بعنوان تامین کننده اصلی شرکت کاله، هایپر استار، هایپر سان، پالادیوم، گوشتیران، شهروند، رفاه، سامانه اوا، مهیا پروتیین و آیدا پروتیین در طی سال های متمادی حفظ نماید .

این واحد بعنوان واحد پایلوت شرکت انتخاب شد و علت آن، قرنطینه سبک تر و تولید بیشتر ضایعات و پسماند و حضور پر رنگ تر ریاست هیات مدیره در آن واحد بود.

image
image

 

برخی معضلات موجود در کشتارگاه :

  • فرایند تصفیهبیش از چهارصد و پنجاه متر مکعب آب فاضلاب حاصل از مراحل کشتار
  • بوی حاصل از پخت روزانه بیست تن زایدات مرغی شامل خون،پر، کله و امعاء و احشا
  • تولید روزانه سه تن سر قیچی ها و ضایعات متنوع لوازم بسته بندی حاصلاز ضعف عملکرد ماشین آلات و منابع انسانی

 

اجرای پروژه های سبز در کشتارگاه :

  • استفاده از زمین سنگلاخی ضلع شمالی کشتارگاه برای اجرای این پروژه
  • استفاده از 450 متر مکعب آب خروجی تصفیه خانه برای احیای زمین فوق
  • استفاده از آب کشتارگاه برای پرورش ماهی اکواریومی
  • ایجاد سایت گلخانه و نهالستان و کمربند سبز و دریاچه ماهی
  • ایجاد باغ بوتانیکاز نهال های موجود در بوستان
  • استفاده از نایلونهای تاریخ گذشته و بلا استفاده برای کاشت نهال های گلدانی
  • استفاده از کود مرغداریهای شرکت برای احیای زمین
  • استفاده از کود حاصل از بستر های لجن خشک کن در گلخانه ها
  • استفاده از تفاله چای آشپزخانه کشتارگاه و دفتر مرکزی برای بستر کاشت سوزنی برگ
  • استفاده از شانه تخم مرغ دسته دوم برای بذرکاری
  • استفاده از درختان همیشه سبز بعنوان کمربند سبز برای فیلتراسیون هوا
  • استفاده از حرارت حاصل از خنک کردن سیستم بوسوزدر گرمایش گلخانه ها

جمع آوری آب باران از 3600 متر فضای مسقف گلخانه ها و ترکیب آن با پساب Ro و استفاده مجدد آن در آبیاری فضای سبز بوستان و نهالستان

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image

خروجی پروژه های سبز اجرا شده در کشتارگاه :

  • استفاده از چوب حاصل از زراعت چوب برای استفاده در کارگاه پوشال سازی : 400 متر مکعب از سال هشتم
  • تولید سالیانه گیاهان آپارتمانی
  • تولید نهالهای باغی و پارکی و آپارتمانی : 232 هزار عدد
  • تولید سالیانه میوه های خوراکی: 8 تن از سال سوم
  • تولید سالیانه صیفی جات:  2 تن برای مصارف کارکنان
  • جلوگیری از هدر رفت آب در فصول سرد و بارانی
  • کاهش اعتراضات مردمی بابت پساب و بوی پخت ضایعات

 

  • مسئولیت اجتماعی بعنوان یک اصل مهم در پایداری و ماندگاری صنعت در چند دهه اخیر مطرح شده و مردم با خرید یا عدم خرید محصولات و خدمات مطالبه گری خود را در این حوزه به گوش تولیدکنندگان می رسانند.
  • شرکت های موفق باید تلاش کنند تا در این راه گام بردارند و با اطلاع رسانی در سایت شرکت و شبکه های مجازی، تعهد خود را در قبال اجتماع و محیط زیست و سایر ذینفعان مشخص و بیان نمایند. شرکت پیگیر هم از این قاعده مستثنی نیست و ما طی سال های گذشته به تعهدات خود در قالب های اعلام شده (الگوی سامسونگ) عمل کردیم و همواره تلاش کردیم بعنوان الگو در صنعت خود، خدمات منحصر بفردی به مردم ارایه داده و در همین راستا با توزیع رایگان هزاران نهال در هفته درختکاری از طریق منابع طبیعی و محیط زیست به بخشی از تعهدات زیست محیطی خود جامه عمل بپوشانیم.